Trong số các loại gỗ dùng để sản xuất đồ nội thất, gỗ hương có lẽ là loại gỗ được rất nhiều nghệ nhân, thợ mộc lành nghề ưu ái chọn lựa vì những ưu điểm vượt trội so với những dòng gỗ khác. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có quá nhiều loại gỗ hương, điều này sẽ gây khó khăn cho quý khách khi mua các sản phẩm làm từ loại gỗ này. Để tránh không bị nhầm lẫn với các loại gỗ khác trên thị trường, Tượng Gỗ VIP thông qua bài viết này sẽ hướng dẫn các bạn cách phân biệt cũng như cách chọn lựa gỗ hương chất lượng.

Gỗ hương là gì?

Gỗ hương, một loại cây thuộc họ đậu, thường được biết tới với các tên gọi như: gỗ giáng hương, hương vàng, hương đỏ, hương nghệ,… hoặc gỗ hương Lào, là một loại gỗ quý phân bổ chủ yếu ở khu vực Đông Nam Á như Lào, Campuchia, Việt Nam, Thái Lan, Malaysia. Hiện tại được nhân giống tại một số quốc gia khác trên thế giới như: Ấn Độ, Nam Phi… Tại Việt Nam các khu vực Tây Nguyên, Đông Nam Bộ như: Gia Lai, Đắc Lắc, Lâm Đồng, Đồng Nai, Phú Yên, Tây Ninh là nơi tập hợp nhiều gỗ hương nhất, nhờ vào địa hình đất xám và đất đỏ bazan cùng khí hậu khô nóng là loại đất ưa thích của loại gỗ này. Ngoài ra, gỗ hương cũng có thể sống được trên những vùng đất khô cằn, nghèo dinh dưỡng.

Đặc điểm của cây gỗ hương

So với nhiều loại khác, gỗ hương phát triển tương đối chậm, phải mất nhiều năm gỗ già mới mang lại giá trị kinh tế. Gỗ hương rụng lá vào mùa khô, nở hoa vào tháng 1-4, ra quả vào tháng 4-6.

Vốn là cây thân gỗ lớn, nên chiều cao phổ biến của mỗi cây thường từ 25 -35m, đường kính kính thân trung bình đạt từ 80cm – 100cm.

Gốc thường có bạnh vè, vỏ màu xám nâu, nứt dọc sau bong vảy lớn. Vết vỏ đẽo vàng nhạt khá dày, rớm nhựa hơi đỏ. Vỏ cây gỗ hương có màu nâu xám, cây lâu năm sẽ có nhiều rêu xanh chứ đó không phải màu của thân cây. Dọc thân cây là những lớp vở bị bong tróc thành mảng lớn. Gỗ hương chứa nhiều nhựa, khi cây tươi bị đốn xuống sẽ làm nhựa chảy ra, màu hơi đỏ. Trước đây, người ta vẫn dùng nhựa gỗ hương để nhuộm quần áo.

Gỗ hương có 1 lớp thịt lõi màu đỏ nâu, cực bắt mắt. Thớ thịt chắc nịch, láng mịn, sắc gỗ đỏ vàng, vân gỗ có màu đỏ nâu thẫm mà hiếm có loại gỗ nào có màu sắc tương tự trên thế giới. Là loại cây có dầu nên khi ngâm gỗ hương trong nước qua đêm sẽ thấy bề mặt có váng dầu, màu cây gỗ đổi sang xám, còn nước ngâm gỗ sẽ chuyển qua màu xanh nước chè.

Gỗ hương thuộc nhóm mấy?

Gỗ hương được xếp vào nhóm 1  cùng với 41 loại gỗ quý hiếm khác như: Cẩm lai, muồng đen, táu mật, gụ, lát hoa, sưa, pơ mu,…Đặc điểm chung của nhóm này là gỗ có kết cấu bền chắc,  chứa nhiều tinh dầu nến có mùi thơm đặc trưng, gỗ rất cứng, không bị cong vênh, mối mọt, đặc biệt là có những đường vân gỗ rất đẹp.

Tùy thuộc vào chất lượng gỗ và chi phí vận chuyển giữa các vùng miền mà giá thành sẽ khác nhau. Tuy nhiên, cây gỗ càng lâu năm, lại sống ở những vùng đồi núi khô cằn thì càng có giá trị kinh tế cao. Ngoài ra những loại gỗ hương nhập khẩu như gỗ hương Nam Phi,… giá cũng cao hơn do đội thêm chi phí vận chuyển, phí nhập khẩu, không những vậy, do tâm lý chuộng hàng ngoại của Việt nên các loại gỗ hương ngoại cũng luôn có giá cao hơn.

Gỗ hương có tất cả bao nhiêu loại?

Các loại gỗ hương đều có mùi thơm tỏa ra khi đứng gần hoặc tiếp xúc. Gỗ hương có nhiều loại, chúng có tên gọi khác nhau và có những đặc điểm mang tính đặc trưng của từng vùng. Thực tế, rất khó để phân biệt các loại gỗ hương với nhau, nếu không phải là người có kinh nghiệm về gỗ. Hiện tại, gỗ hương đang có những loại chính sau.

Gỗ hương đỏ Việt Nam

Gỗ hương đỏ là loại gỗ hương có giá trị cao nhất vì vân đẹp, có màu đỏ cam sang trọng, quý phái. Đặc biệt vô cùng phú hợp với không khí, cũng như cách bày trí của người Việt. Không những vậy, thớ gỗ chắc cùng đường vân gỗ mịn sáng, càng sử dụng lâu gỗ cảng trở nên đỏ và vân gỗ sẽ càng nổi lên, cực kỳ bắt mắt.

Ngoài ra, gỗ hương đỏ không bị mối mọt, cong vênh nên rất dễ chế tác sản phẩm. Vì lẽ đó nên gỗ hương đỏ trở thành loại gỗ được săn lùng ráo riết. Tuy nhiên, một điều đáng buồn, do việc khai thác quá mức khiến cho số lượng gỗ bị giảm mạnh, càng ngày càng khan hiếm.

Gỗ hương Lào

Do thổ nhưỡng của Lào và Việt Nam có phần giống nhau nên gỗ hương Lào với gỗ hương đỏ Việt Nam có khá nhiều điểm tương đồng. Nếu không phải là thợ lành nghề, hoặc có nhiều kinh nghiệm với gỗ hương sẽ rất khó phân biệt được 2 loại gỗ này. Tuy nhiên, theo cảm quan chung, chất lượng của gỗ hương Việt có phần nhỉnh hơn so với gỗ Lào, nhất là về màu sắc gỗ hương Việt có màu đỏ thẫm hơn hay vân gỗ cũng sắc nét và rõ hơn.

Gỗ hương đá

Sở dĩ được gọi là gỗ hương đá là bởi do chất gỗ rắn như đá vá có vân gỗ giống với vân của đá quý. Lớp ngoài của gỗ hương đá có màu vàng cam nhạt càng vào gần phần lõi gỗ càng có màu sẫm hơn, vân sắc nét, thiên biến vạn hóa, và rất mịn. Tuy nhiên so với gỗ hương đỏ, gỗ hương đá có màu sắc sáng hơn, càng dùng lâu gỗ sẽ càng lên màu đẹp.

Chính vì thế, hương đá còn được nhiều người ca tụng không kém gì với gỗ hương đỏ, thậm chí là 1 chín 1 mười. Nhất là xét về mặt giá thành do nguồn gỗ hương đá khá dồi dào, không khan hiếm như gỗ hương đỏ nên giá thành rẻ hơn nhiều. Vì thế, gỗ hương đá trở thành lựa chọn của nhiều đại gia chơi gỗ hiện nay của Việt Nam.

Gỗ hương huyết

Quảng Bình là vùng có khá nhiều gỗ hương huyết. Tuy nhiên, do chính sách cấm khai thác gỗ tự nhiên, hiện tại gỗ hương huyết chủ yếu được nhập khẩu từ Nam Phi. Nên người ta cũng hay gọi dòng này bằng cái tên gỗ hương Nam Phi. Khi mới cắt xong, gỗ có màu đỏ tươi nhìn giống như những giọt máu (huyết) nên được gọi là gỗ hương huyết. Để lâu ngày gỗ có màu đỏ cánh gián đậm. Gỗ hương huyết lên màu rất nhanh. Gỗ không bị mối mọt và rất bền. Gỗ mới cắt có mùi thơm nhẹ, để lâu không còn mùi.

Các sản phẩm như lục bình tranh thưởng chủ yếu sử dụng gỗ hương huyết để làm vì giá thành phải chăng mà vẫn có giá trị thẩm mỹ cao.

Khi bỏ mùn gỗ hương nam phi vào nước, nước sẽ đổi màu đỏ như máu và có váng là tinh dầu của gỗ thay vì có màu xanh như gỗ hương đỏ, hay hương Lào.

Gỗ hương vân

Gỗ hương vân còn được biết đến dưới nhiều tên gọi như hương nghệ, hương chua, hương thối… Gỗ có màu vàng nghệ tươi, thân có nhiều vảy bong thành những mảng lớn, phần thịt vỏ khá dày, nhựa có màu đỏ. Lõi gỗ có màu nâu hồng, rất chắc và cứng. Vân gỗ rất nhiều nhưng không dày, sắc nét như hương Việt. Thớ gỗ tương đối mịn, không bị mối mọt.

Khi mới cắt gỗ gỗ có mùi thơm và hơi chua. Khi làm đồ hoàn thiện để trong nhà, gỗ sẽ bốc mùi rất chua nên người ta gọi đây là gỗ hương chua, hương thối. Thực tế, mùi chua chủ yếu được bốc lên ở khu vực miền Bắc nơi có độ ẩm cao. Ở miền Nam, gỗ hương vân không có mùi khó chịu như vậy do thời tiết hanh khô và có độ ẩm thấp. Vì thế, gỗ hương vân khá được ưa chuộng tại khu vực này/

Để khử mùi chua các thợ sẽ đánh nhám rồi PU sản phẩm bao gồm cả mặt trên và mặt dưới. Cần lưu ý phải đánh nhám mặt dưới rồi pu thì mới phát huy tác dụng. Nếu để gỗ thô rồi PU lên thì sẽ không có tác dụng bởi vì PU không che đc hết, mùi chua vẫn bay ra ngoài.

Bức tượng Quan Công được làm từ gỗ hương ta liền khối tuyệt đẹp

Gỗ hương Nam Mỹ

Hương Nam Mỹ là loại có giá trị thấp nhất trong tất các loại gỗ hương do vân gỗ ít, không có độ sâu, gỗ cắt ra nhiều mùn. Tuy nhiên, gỗ hương Nam Mỹ cũng tương đối cứng chắc, không mối mọt, nên chủ yếu dùng làm ván sàn hoặc dùng cho khách hàng không phải người chơi đồ gỗ chính hiệu, thích bền, rẻ cũng như không có nhiều yêu cầu khắt khe về mặt thẩm mỹ.

Cách nhận biết gỗ hương thật và gỗ hương giả

Hiện tại, do giá trị kinh tế cao, đặc biệt số lượng gỗ càng ngày càng ít, nên nhiều xưởng đã không ngần ngại sử dụng gỗ xà cừ để làm giả gỗ hương. Chính vì thế để tránh mua nhầm phải hàng giả, các bạn có thể quan sát những điểm sau:

Nếu là gỗ mới chặt thường có màu vàng nâu

Nếu gỗ mua hương mua về là gỗ già và khô thì sẽ có màu đỏ đậm, gỗ nặng, chắc, có mùi hương nhẹ nhẹ đặc trưng, vân gỗ đẹp, sâu và mềm mịn.

Hoặc bạn có thể ngâm gỗ hương vào nước. Nếu là gỗ hương thật chỉ cần ngâm qua 1 đêm nước sẽ chuyển qua màu nước chè nhạt đối với gỗ khô và màu đậm đối với gỗ tươi.

Lưu ý khi sử dụng gỗ hương

Vì giá trị thẩm mỹ cao lại có mùi thơm dịu nhẹ nên gỗ hương được sử dụng rộng rãi trong ngành nội thất nhất là nội thất phòng thờ. Đặc biệt gỗ hương rất được được chuộng để đóng tượng gỗ đủ mọi loại thể loại theo ý tưởng và hình dáng khác nhau.

Theo quan niệm của dân gian ngủ trên gỗ hương không tốt, nên gỗ hương rất kỵ dùng để đóng giường ngủ, một số vùng miền còn kỵ đóng ghế ngồi nhưng quan điểm này dần bị loại bỏ.

Kết

Do gỗ hương có giá trị thẩm mỹ và kinh tế cao, nên rất nhiều xưởng đã sử dụng gỗ xà cừ để làm giả gỗ hương. Vì vậy, với các thông tin trong bài viết, Tượng Gỗ VIP hy vọng các bạn đã có những kiến thức cần thiết để mua được sản phẩm không bị làm giả, làm nhái. Tốt nhất quý vị nên chọn những xưởng gỗ uy tín để mua, hoặc có thể tham khảo các sản phẩm tại Tượng gỗ VIP, chúng tôi cam kết đều là những sản phẩm được làm ra bởi các nghệ nhân lành nghề, đảm bảo chất lượng không bị lai tạp hay “ăn bớt”.