Tương tự như gỗ nu, gỗ lũa không phải là tên của 1 loại gỗ cụ thể mà chỉ là phần lõi còn lại của những gốc cây cổ thụ khô sau khi chết đi. Dù là vậy nhưng gỗ lũa luôn được xếp vào hàng gỗ quý hiếm được nhiều đại gia lùng sục sưu tầm. Vậy gỗ lũa có gì mà lại quý hiếm đến vậy? Hãy cùng Tượng Gỗ VIP tìm hiểu bằng bài viết sau đây nhé.

Gỗ lũa là gì? Đặc điểm hình thành gỗ lũa

Gỗ lũa là phần lõi là phần lõi cứng nhất thuộc gốc các cây cổ thụ khô sau khi chết đi, qua nhiều năm tháng bị bào mòn bởi dòng nước chảy, cùng những tác động trong tự nhiên, sẽ còn lại phần lõi cứng bên trong được gọi là gỗ lũa.

Các cây sau khi chết dưới sự tác động của thiên nhiên thường sẽ bị mục nát. Nên những loại cây có thể cho ra đời được “lũa gỗ” phải là những cây gỗ quý, chắc như gỗ táu, gỗ lim, gỗ mun chẳng hạn.

Chính vì quá trình hình thành đặc biệt như vậy nên gỗ lũa có các ưu điểm rất cứng, chắc, không bao giờ bị mối mọt, mục nát, hay chịu các tác động bởi nắng, mưa… Ngoài ra, do chủ yếu tìm thấy ở các lòng sông, suối, chịu sự bào mòn bởi các dòng nước, hướng chảy khác nhau nên gỗ lũa thường có hình dáng độc nhất vô nhị, không bao giờ bị lặp lại.

Phân loại gỗ lũa

Tuy không phải là tên của 1 loại cây cụ thể, nhưng gỗ lũa rất đa dạng và phong phú. Các nhà khoa học đã dựa vào điều kiện tự nhiên để phân chia thành 3 loại gỗ lũa chính:

Gỗ lũa nằm sâu trong lòng đất

 Loại lũa này vẫn giữ được màu gỗ, vân gỗ và bộ rễ tự nhiên của cây, nên có thể tạo ra các đồ nội thất có 1 không hai. Tuy nhiên, để khai thác được lại không phải là điều đơn giản. Bởi do chúng nằm sâu trong lòng đất, nếu không cẩn thận sẽ chặt hết rễ – phần tạo nên cái hồn cho gỗ lũa. Vì thế, khi khai thác cần hết sức cẩn thận. Hoặc có một cách khai thác được nhiều người áp dụng, chính là đợi trời mưa thật to cho đất mềm rồi mới tìm cách đào chúng lên.

Gỗ lũa nằm dưới lòng sông suối hay bị ngâm dưới bùn.

Đây là cách phổ biến nhất để tìm gỗ lũa. Thường sau những trận mưa lớn và dài ngày sẽ có nhiều gốc cây to bị bật gốc, cuốn trôi xuống dưới lòng sông, suối. Tuy nhiên, do chịu tác động bởi dòng nước, nên những khúc gỗ lũa này thường rất đẹp có nhiều hình thù kỳ dị khác thường, mang tính thẩm mỹ cao.

Gỗ lũa được tạo nên dưới trời mưa, gió

 Đây là loại gỗ quý hiếm được tạo ra do điều kiện mưa gió bào mòn cho đến khi còn trơ lại phần lõi. Loại này thường chủ yếu được tìm thấy ở các vùng bán sa mạc, được yêu thích nhất so với 2 loại trên nhờ vào độ chắc và có những đường vân đẹp mắt.  

Chế tác gỗ lũa dễ hay khó?

Gỗ lũa chỉ trở nên giá trị sau khi được chế tác bởi bàn tay tài hoa của các nghệ nhân. Đây là công đoạn quan trọng nhất quyết định đến thành phẩm cũng như giá trị của sản phẩm. Chính vì thế, các nghệ nhân phải tính toán tỉ mỉ và lên ý tưởng trước khi chế tác, làm sao vừa tạo ra được các sản phẩm độc đáo nhưng lại không làm mất đi vẻ đẹp tự nhiên của gỗ lũa.

Tượng Phật Quan Âm làm từ gỗ lũa bách xanh

Một điểm thú vị chính là gỗ lũa hoàn toàn được làm theo phương pháp thủ công. Chính vì thế tùy theo hình dáng nguyên bản cùng óc  sáng tạo của mỗi nghệ nhân sẽ cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật khác nhau. Nên gỗ lũa không thể sản xuất đại trà như nhiều loại gỗ khác, đôi khi phải mất hàng năm trời mới cho ra được 1 sản phẩm có giá trị nghệ thuật cao. Vì vậy, giá thành của sản phẩm không chỉ phụ thuộc vào kích thước, hình dạng, mà còn là sự kết tinh bàn tay khối óc của các nghệ nhân, nên nhiều tác phẩm gỗ lũa là vô giá không thể dùng tiền để mua được.

Giá của gỗ lũa phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Loại gỗ tạo nên gỗ lũa: Đây là tiêu chí đầu tiên và quan trọng nhất, vì mỗi một loại gỗ sẽ có giá thành khác nhau, nên loại gỗ tạo ra gỗ lũa càng quý hiếm thì giá trị của gỗ lũa càng đắt. Đặc biệt là các loại gỗ thuộc nhóm I.

Kích thước: Nếu gỗ lũa càng có kích thước lớn sẽ càng có giá trị bởi việc khai thác sẽ mất rất nhiều thời gian, công sức hơn.

Hình thù của gỗ lũa: Như đã nói ở trên, nhờ sự độc đáo từ bàn tay của mẹ thiên nhiên nên bản thân mỗi 1 sản phẩm gỗ lũa đã là một tác phẩm nghệ thuật, không cái nào giống cái nào. Vì vậy những cây gỗ lũa có thế đẹp, hình dáng độc đáo sẽ có giá trị cao hơn.

Ứng dụng của gỗ lũa trong đời sống

Do có giá trị thẩm mỹ cao, gần như trường tồn với thời gian nên gỗ lũa đã trở thành một trong những thú chơi xa xỉ của nhiều đại gia Việt. Chính vì thế gỗ lũa được sử dụng làm đồ trang trí, nội thất cao cấp. Với những nhánh gỗ lũa lớn, có hình dáng độc đáo thường được sử dụng để chế tác thành bàn uống trà. Hay thậm chí còn được điêu khắc thành các tượng gỗ lũa có giá trị nghệ thuật cao như tượng Phật Quán Âm chẳng hạn. Ngoài ra, gỗ lũa còn được sử dụng để trang trí bể cá cảnh, bể thủy sinh tạo nên sự sinh động cho các bể cá.

Bàn ghế gỗ lũa

Để tìm được những thân gỗ lũa lớn dùng làm bàn ghế nội thất không phải là chuyện đơn giản, vì sự khan hiếm và rất khó tìm ra những thân đủ to để chế tác bàn ghế. Chính vì thế mà bàn ghế gỗ lũa thường có hình dạng độc đáo, giá trị cao và thường là những sản phẩm độc nhất vô nhị.

Gỗ lũa làm đồ gỗ mỹ nghệ

Với những ưu điểm đặc biệt nên không khó hiểu tạo sao gỗ lũa lại có thể tạo ra được những tác phẩm đẹp mắt mắt độc đáo đến như vậy. Hiện tại, do nhu cầu nên những mảnh gỗ lũa lớn có trị cao thường rất khó tìm. Chính vì thế, nhiều nghệ nhân đã khéo léo, sử dụng các mảnh gỗ lũa nhỏ để tạo nên những món đồ nghệ thật bày trí trong nhà, các bức tượng để trong xe ô tô nhằm đem lại may mắn cho gia chủ.

Gỗ lũa dùng để điêu khắc tượng phật

Nhờ chất lượng tốt gần như trường tồn cùng thời gian nên gỗ lũa thường được dùng để tạc tượng phật hay những bức tượng gỗ có giá trị thẩm mỹ cao. Các tượng gỗ được nhiều người chọn mua như: tượng Phật Di lặc, tượng Phúc – Lộc – Thọ, Thần tài, cùng các linh vật như: cóc ngậm tiền, ngựa… Tùy theo sở thích, sự đam mê cũng như tuổi tác của mỗi người, sẽ chọn những bức tượng phù hợp nhất để hy vọng mang lại may mắn cho gia đình. Hiện nay, do tình trạng khan hiếm và giá trị cao nên có rất ít tượng Phật được làm từ gỗ lũa, các tượng thờ chủ yếu được tạc gỗ giả lũa mà thôi.

Gỗ lụa được dùng trang trí bể cá thủy sinh

Ngoài các ứng dụng kể trên, ngày nay các bể cá cảnh cũng sử dụng gỗ lũa để trang trí và thường được biết đến dưới tên gọi lũa thủy sinh. Trước khi được sử dụng cho bể thủy sinh, người thợ cần ngâm gỗ lũa trong oxi già, phơi nắng trong vòng 1 tuần, hoặc luộc với nước muối từ 2 đến 3 lần để loại bỏ độc tố và các chất bẩn tích tụ lâu dài để không gây hại cho các loài cá cảnh.

Gỗ lũa làm chậu trồng cây nghệ thuật

Nhờ vào bàn tay khéo léo, óc sáng tạo độc đáo nhiều nghệ nhân đã tận dụng những ưu điểm của gỗ lũa tự nhiên kết hợp với dòng cây cảnh Bonsai hay Phong lan cho ra đời những tác phẩm nghệ thuật vô cùng có giá trị.

Kết luận

Với những ưu điểm vượt trội như không chịu tác động bởi mối mọt hay thời tiết cùng những hình thù độc đáo mang giá trị nghệ thuật cao. Nên không khó hiểu vì sao gỗ lũa lại được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực đến như vậy. Hy vọng với bài viết của Tượng Gỗ VIP đã phần nào giúp bạn hiểu hơn về quá trình hình thành của gỗ lũa cũng như ứng dụng của chúng vào đời sống con người.