Gỗ xá xị hay còn được biết đến với tên gọi gỗ gù hương, có lẽ là một trong những loại cây hiếm hoi được tận dụng triệt để phục vụ cho nhu cầu cuộc sống con người. Ngoài việc giúp các nghệ nhân cho ra đời những sản phẩm bằng gỗ chất lượng, mang tính thẩm mỹ cao, xá xị còn được sử dụng làm nước uống giải khát, tinh dầu xá xị sử dụng để xoa bóp chữa thấp khớp, đau nhức, lá và củ được sử dụng trong các bài thuốc chữa bệnh cho con người. Ngoài ra,gỗ xá xị còn được sử dụng trong các vật phẩm phong thủy dùng để trừ tà rất hiệu quả.

Gỗ xá xị là gỗ gì?

Xá Xị còn được gọi là gù hương, rè hương, cô châu, canh châu là loại cây sống chủ yếu trong rừng sâu tại các vùng rừng nhiệt đới như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia, Indonesia, …. Tại Việt Nam, các tỉnh phía Nam từ Quảng Trị trở vào, đặc biệt ở Lâm Đồng, Đồng Nai, Sông Bé là những nơi trồng nhiều xá xị nhất.

Chiều cao trung bình của xá xị từ 12m- 18m, đường kính thân 50 – 60cm, thân tròn thẳng, vỏ màu xám nâu, hoa lưỡng tính, lá đơn nguyên mọc cách. Do chứa hàm lượng tinh dầu cao, nên cây xá xị tỏa ra mùi hương rất đặc biệt, chỉ cần dùng giấy nhám chà lên gỗ đã có thể ngửi thấy mùi thơm của xá xị rồi.

Xá xị có tán lớn có thể tạo ra bóng râm che mát cho con người, nên khá thích hợp trồng ở thành phố. Ngoài ra, cây rất phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiều ánh sáng mặt trời như ở nước ta, có thể giúp cây vươn cao hấp thụ được ánh sáng nên rất dễ sinh trưởng và phát triển.

 Đặc điểm và công dụng của gỗ xá xị

Sở dĩ xá xị được “dân” chơi gỗ săn tìm vì chúng có màu đỏ thẫm, mang lại sự may mắn cho người sở hữu chúng. Không những vậy vân gỗ uốn lượn tạo ra những đường xoắn ốc rất đẹp mắt. Ngoài ra, ở một số vùng rừng núi, vân gỗ còn có màu vàng nhạt xám pha chút sắc xanh… Với vẻ ngoài bắt mắt và độc đáo này thì không khó hiểu tại sao gỗ xá xị lại trở thành một trong những loại gỗ quý hiếm cũng như được lựa chọn để cho ra đời những sản phẩm tượng phong thủy đắt tiền như tượng Phật Di Lặc hay tượng Đạt Ma múa võ chẳng hạn.

Ngoài ra, gỗ xá xị còn được xếp là 1 trong 4 loại gỗ thơm bậc nhất Việt Nam như Trầm Hương, Ngọc Am, Hoàng Đàn, mùi hương dịu nhẹ sẽ giúp con người trở nên thoải mái, tinh thần sảng khoái, minh mẫn. Nhiều nơi còn sử dụng xá xị để chữa bệnh phong hàn, cầm máu và trị các bệnh tiêu hóa.

Gỗ xá xị thuộc nhóm mấy?

Xá xị được xếp vào nhóm 2 trong nhóm gỗ của Việt Nam. Do xá xị là loại gỗ chứa nhiều dầu, nên có thể bị nứt nhưng không đáng kể, hoặc vẫn có thể xử lý để không xảy ra tình trạng nứt. Thực tế, g càng non càng chứa nhiều dầu thì tỷ lệ nứt sẽ cao hơn so với những cây gỗ lâu năm. Một điểm lưu ý, do gỗ xá xị có khả năng chịu nước tốt, nên trong quá trình xử lý gỗ cần ngâm lâu hơn so với các loại gỗ khác. Bạn phải ngâm cho đến khi nào màu gỗ chuyển dần sang màu nâu xám và nước cũng đổi màu theo, lượng dầu trong thân cây cũng không còn, thì lúc này mới có thể vớt chúng lên, và chế tạo ra những sản phẩm nội thất, mỹ nghệ cao cấp.

Gỗ Xá Xị trong trang trí nội thất nói riêng và tượng gỗ nói chung

Việc chế tác gỗ Xá Xị ra thành phẩm không hề đơn giản chút nào, đòi hỏi thợ phải có tay nghề chuyên môn cao để không chỉ tạc được những bức tượng có hồn mà còn biết cách xử lý gỗ như chỗ nào nên để mộc, không được sơn lót để gỗ tỏa mùi hương hay các khâu xử lý để cho gỗ không bị nứt… Việc này cần được tính toán kỹ lưỡng, bởi nếu không cẩn thận sẽ làm giảm tính thẩm mỹ cho bức tượng.

Tuy nhiên, nếu bỏ qua những khó khăn này, thì gỗ xá xị thực sự là 1 trong những loại gỗ có thể chế tác được rất nhiều món đồ thủ công mỹ nghệ, tượng, đồ phong thủy đẹp mắt như Tượng Phật, tượng Phúc Lộc Thọ, tượng Thần Tài…

Các gốc hoặc rễ cây xá xị có nhiều hình thù kỳ lạ, khá xù xì và đẹp mắt, lại chứa nhiều tinh dầu, có thể xua đuổi côn trùng nên thường được dùng làm bàn ghế. Tuy nhiên, để tìm được các gốc cây xá xị có bề mặt rộng, vân sâu không phải là điều dễ dàng.

Ngoài công dụng chủ yếu làm đồ nội thất, xá xị còn có ứng dụng gì?

 Ở Việt Nam, xá xị không được sử dụng phổ biến để làm thuốc, có lẽ vì sự đắt đỏ của chúng. Tuy nhiên, tại một số quốc gia khác như Trung Quốc sử dụng rất nhiều bộ phận khác nhau của xá xị để chữa bệnh như sử dụng rễ, thân để trị cảm mạo, các bệnh tiêu hóa, viêm khớp do phong thấp. Hoặc dùng lá để chữa các bệnh xuất huyết ngoài da, quả xá xị có tác dụng điều trị cảm mạo sốt cao…

Ngoài ra, vì gỗ xá xị chứa rất nhiều tinh dầu có tác dụng chữa đau bụng, hen suyễn, bí tiểu tiện, nôn mửa, đầy bụng, là một loại thuốc quý trong dân gian. Chỉ cần nhỏ 1-2 giọt tinh dầu vào chỗ đau, chỗ bị sưng do côn trùng cắn có thể giúp bạn tiêu sưng, giảm đau.

Làm sao để giữ cho xá xị được thơm lâu

Xá xị là một trong những loại gỗ thơm bậc nhất. Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng tinh dầu xá xị sau khi gặp không khí sẽ kết tinh lại biết các thớ gỗ, làm cho mùi thơm giảm đi đáng kể, nhất là trong môi trường khô hạn, thiếu độ ẩm.

Vậy để giữ mùi hương khi mua về bạn cần lấy khăn nhúng vào nước ấm (không được sử dụng nước nóng) và lau qua bức tượng. Nước ngấm vào sẽ loại bỏ lớp đi lớp tinh dầu khô bên ngoài, làm đẩy lớp tinh dầu phía trong gỗ thấm ra ngoài tạo ra mùi thơm.

Cách nhận biết gỗ xá xị

Xá xị là một loại gỗ có nhiều tinh dầu nên bạn chỉ cần dùng giấy nhám hoặc vật cứng chà lên miếng gỗ là có thể ngửi thấy hương thơm của chúng, để từ đó biết được đó có phải là gỗ xá xị thật hay giả.

Ngoài ra, bạn có thể căn cứ vào màu sắc để nhận biết. Nếu xá xị đỏ sẽ có màu đỏ nhạt hoặc vàng nhạt, thì xá xị xanh lại có màu xanh nhạt, hoặc màu tro tàn.

Gỗ xá xị có giá thành cao từ trăm triệu đến cả tỷ đồng và đang rất được ưa chuộng, nên hiện nay có nhiều xưởng gỗ đã tìm cách làm giả gỗ này để trục lợi. Vì thế, bạn nên tìm hiểu kĩ cũng như chọn mua tại các cơ sở uy tín trên thị trường để tránh mua phải hàng kém chất lượng. Hy vọng, qua bài viết này của Tượng Gỗ VIP sẽ giúp cho các bạn tìm được các sản phẩm gỗ xá xị ưng ý.